
Przy kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Jeleniej Górze, na terenie zabytkowej nekropolii parkowej, znajduje się pomnik poświęcony NSZZ „Solidarność”.
Monument został odsłonięty 31 sierpnia 2025 roku, w 45. rocznicę powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”.
Pomnik jest trwałym znakiem pamięci o ludziach, którzy w 1980 roku upomnieli się o godność człowieka pracy, prawo do wolności, sprawiedliwości społecznej, praworządności i niezależności. Jest również hołdem dla mieszkańców Jeleniej Góry i całego regionu, którzy w czasach komunizmu mieli odwagę stanąć po stronie prawdy i wolności.
Działalnością jeleniogórskiej „Solidarności” i Duszpasterstwa Ludzi Pracy. Po wprowadzeniu stanu wojennego i delegalizacji „Solidarności”, przez kilka lat spotykali się działacze i sympatycy podziemnej „Solidarności”. Spotkania odbywały się m.in. w rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych, w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego oraz 3 maja – w Święto Konstytucji.
Były to wydarzenia, które dla władz komunistycznych stanowiły niewygodne i nielegalne zgromadzenia. Ich uczestnicy dawali jednak świadectwo, że idea „Solidarności” nie została pokonana. Składano kwiaty, układano krzyże, śpiewano pieśni patriotyczne i religijne oraz wygłaszano przemówienia. Spotkania odbywały się pod obserwacją aparatu bezpieczeństwa, a ich organizatorzy i uczestnicy byli narażeni na represje.
Historia pomnika jest również przypomnieniem o wkładzie mieszkańców dawnego województwa jeleniogórskiego w wydarzenia Sierpnia 1980 roku.
Strajki i protesty solidarnościowe objęły wówczas wiele zakładów pracy w regionie, między innymi w Jeleniej Górze, Bogatyni, Bolesławcu i Pieńsku. Dolny Śląsk udzielił silnego wsparcia strajkującym na Wybrzeżu, wzmacniając pozycję Międzyzakładowych Komitetów Strajkowych podczas negocjacji z władzami PRL.
Podpisane w sierpniu 1980 roku porozumienia społeczne otworzyły drogę do powstania niezależnych związków zawodowych. 17 września 1980 roku powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”, który w krótkim czasie stał się największym ruchem społecznym w powojennej historii Polski.
W połowie 1981 roku „Solidarność” liczyła około 9,5 miliona członków. Ruch ten stał się symbolem pokojowej walki o wolność, prawa pracownicze, demokrację i godność człowieka. Jego działalność odegrała fundamentalną rolę w procesie przemian, które doprowadziły do upadku systemu komunistycznego w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej.
Pomnik odsłonięty w 45. rocznicę
Uroczyste odsłonięcie pomnika odbyło się 31 sierpnia 2025 roku, podczas jeleniogórskich obchodów Dnia Solidarności i Wolności oraz 45. rocznicy powstania NSZZ „Solidarność”.
Obchody rozpoczęła Msza Święta w Bazylice Mniejszej pw. św. Erazma i Pankracego. Następnie uczestnicy przeszli ulicą 1 Maja do kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego, gdzie odbyła się główna uroczystość. W programie znalazły się między innymi podniesienie flagi państwowej, odśpiewanie hymnu, przemówienia, odsłonięcie i poświęcenie pomnika, Apel Pamięci, salwa honorowa oraz złożenie kwiatów. W uroczystości uczestniczyła Wojskowa Asysta Honorowa 23. Śląskiego Pułku Artylerii z Bolesławca oraz Orkiestra Komendy Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu.
Organizatorami wydarzenia byli Oddział Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu oraz Zarząd Regionu Jeleniogórskiego NSZZ „Solidarność”.
Pomnik NSZZ „Solidarność” w Jeleniej Górze jest czymś więcej niż materialnym upamiętnieniem wydarzeń sprzed 45 lat.
Jest symbolem ludzi, którzy w czasach, gdy za niezależność można było zapłacić utratą pracy, represjami, więzieniem czy prześladowaniem, nie zrezygnowali ze swoich przekonań.
Przypomina o tych, którzy tworzyli pierwszą „Solidarność”, o działaczach podziemnych struktur Związku, o osobach represjonowanych i internowanych, ale również o zwykłych pracownikach, którzy swoją codzienną odwagą budowali fundament przyszłej wolnej Polski.
Jest także przypomnieniem, że wolność nie jest dana raz na zawsze.
Dlatego pomnik stanowi ważne miejsce dla obecnych i przyszłych pokoleń mieszkańców Jeleniej Góry. Ma przypominać, że słowo „Solidarność” oznacza nie tylko nazwę związku zawodowego. To również odpowiedzialność za drugiego człowieka, obrona jego godności, prawa do sprawiedliwego traktowania i prawo do upominania się o swoje prawa.
Dziś, przechodząc obok pomnika przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego, warto zatrzymać się choć na chwilę.
Za tym miejscem stoją konkretni ludzie, ich historie, odwaga, cierpienie i nadzieja.
Pamięć o nich jest naszym obowiązkiem.A troska o wartości „Solidarności” – naszym zobowiązaniem.
Pomnik NSZZ „Solidarność” pozostaje trwałym świadectwem historii Jeleniej Góry i całego Regionu Jeleniogórskiego – historii ludzi, którzy mieli odwagę powiedzieć „nie” zniewoleniu i „tak” wolnej Polsce.
„Solidarność” to nie tylko nazwa związku zawodowego. To idea, która od ponad 45 lat przypomina, że człowiek w pracy nie jest tylko numerem, stanowiskiem czy kosztem w firmowym budżecie.
Człowiek jest najważniejszy.
NSZZ „Solidarność” powstał z potrzeby upomnienia się o godność, prawa i wolność pracowników. Dziś świat pracy wygląda inaczej niż w 1980 roku, ale wiele problemów pozostaje aktualnych: wynagrodzenie, bezpieczeństwo zatrudnienia, szacunek w miejscu pracy, równe traktowanie, możliwość rozwoju czy równowaga między pracą a życiem prywatnym.
Dlatego „Solidarność” nadal jest potrzebna.
Dobra praca to coś więcej niż wypłata na koncie.
To poczucie bezpieczeństwa.To szacunek.To możliwość rozwoju.To prawo do odpoczynku i życia poza pracą.To świadomość, że kiedy dzieje się coś złego, nie zostajesz z tym sam.
Misją NSZZ „Solidarność” jest obrona godności, praw i interesów pracowniczych oraz troska o potrzeby materialne, społeczne i kulturalne członków Związku. Tak właśnie określa ją Statut NSZZ „Solidarność”.
Współczesny rynek pracy często mówi: „radź sobie sam”.
My mówimy coś zupełnie innego:
„Nie musisz być sam.”
Pojedynczy pracownik może bać się rozmowy z przełożonym. Kilkudziesięciu pracowników, którzy działają razem, ma już realną siłę, aby rozmawiać o wynagrodzeniach, warunkach pracy czy zmianach w zakładzie.
Na tym właśnie polega solidarność.
Nie chodzi o konflikt dla samego konfliktu. Chodzi o równowagę, dialog i możliwość skutecznego upominania się o swoje prawa.
Każdy pracownik zasługuje na szacunek – niezależnie od stanowiska, wieku, doświadczenia czy wysokości wynagrodzenia.
Uczciwa praca powinna oznaczać uczciwe wynagrodzenie, równe traktowanie i jasne zasady.
Prawo pracy nie jest teorią. Ma chronić człowieka w konkretnej sytuacji – przy zwolnieniu, mobbingu, nierównym traktowaniu, problemach z wynagrodzeniem czy pogarszających się warunkach pracy.
„Solidarność” nie powstała po to, aby wszędzie prowadzić wojnę. Związek dąży do dialogu społecznego i szukania rozwiązań, które pozwalają pogodzić interesy pracowników i pracodawców.
Największą siłą pracownika nie jest to, że jest silny sam. Największą siłą jest to, że nie jest sam.
„Solidarność” to także troska o dobro wspólne, demokrację, prawa człowieka, rodzinę, edukację, kulturę i przyszłość kolejnych pokoleń. Statut Związku wskazuje również na działania związane m.in. z przeciwdziałaniem bezrobociu, rozwojem kwalifikacji, ochroną zdrowia i środowiska oraz wspieraniem osób potrzebujących.
Możesz mieć 20, 25 czy 30 lat.
Możesz być na początku swojej kariery. Możesz pracować na etacie, wykonywać pracę zarobkową na innej podstawie albo dopiero zdobywać doświadczenie.
Możesz mieć ambicje, plany i pomysły na swoje życie.
I właśnie dlatego warto wiedzieć, jakie masz prawa i kto może pomóc Ci ich bronić.
„Solidarność” nie jest tylko dla osób, które pamiętają rok 1980.
Jest także dla tych, którzy dopiero zaczynają swoją drogę zawodową.
Bo to, jakie będą nasze miejsca pracy za 5, 10 czy 20 lat, zależy również od tego, na co zgodzimy się dzisiaj.
Wynagrodzenie jest ważne. Ale godna praca to znacznie więcej.
To również:
bezpieczne warunki pracy,szacunek ze strony przełożonych,brak dyskryminacji i mobbingu,prawo do odpoczynku,możliwość rozwoju,stabilność zatrudnienia,równowaga między pracą a życiem prywatnym.
Dlatego NSZZ „Solidarność” działa nie tylko wtedy, kiedy trzeba walczyć o podwyżkę. Związek angażuje się także w kwestie bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony socjalnej, rozwoju zawodowego oraz wpływania na politykę społeczną i gospodarczą.
Młodzi ludzie często słyszą:
„Nic się nie da zrobić.”
My odpowiadamy:
„Można próbować. Razem można zrobić znacznie więcej.”
Związek zawodowy daje pracownikom możliwość wspólnego działania, rozmowy z pracodawcą i wpływania na sprawy, które bezpośrednio dotyczą ich życia.
Bo prawa pracownicze nie są prezentem od pracodawcy.
Są prawami, o które warto dbać i których warto świadomie używać.
NSZZ „Solidarność” chce, aby praca była źródłem godności, bezpieczeństwa i rozwoju, a nie strachu, wyzysku czy poczucia bezsilności.
Chcemy świata pracy, w którym pracownik ma głos.
W którym można powiedzieć „nie” niesprawiedliwości.
W którym młody człowiek nie musi wybierać między godnością a utrzymaniem się.
W którym pracownik i pracodawca potrafią rozmawiać jak partnerzy.
I w którym nikt nie musi walczyć o swoje prawa samotnie.
NSZZ „Solidarność” – razem w pracy, razem w obronie praw, razem dla przyszłości.
Masz prawo do godnej pracy, uczciwego wynagrodzenia, szacunku i bezpieczeństwa.
Ale znajomość swoich praw to jedno. Możliwość skutecznego upominania się o nie – to drugie.
Dlatego warto być częścią NSZZ „Solidarność”.
Nie musisz być ekspertem od prawa pracy. Nie musisz znać wszystkich przepisów. Nie musisz też samodzielnie rozwiązywać problemów w pracy.
Od tego jesteśmy, żeby Ci pomóc.
Jeżeli w Twojej firmie, urzędzie, szkole, szpitalu czy innej instytucji działa organizacja zakładowa NSZZ „Solidarność”, możesz skontaktować się z jej przedstawicielami i dowiedzieć się, jak zostać członkiem.
To nie problem.
Jeżeli w Twoim zakładzie nie działa jeszcze organizacja związkowa, skontaktuj się z nami.
Pomożemy Ci sprawdzić, jak założyć NSZZ „Solidarność” w Twoim miejscu pracy, wyjaśnimy procedurę i odpowiemy na wszystkie pytania.
Nie musisz robić tego sam.
Możesz również po prostu przyjść do siedziby Regionu Jeleniogórskiego NSZZ „Solidarność”.
Porozmawiamy. Wysłuchamy Twojej sytuacji. Wyjaśnimy, jakie masz możliwości i jak możemy Ci pomóc.
Nie musisz od razu podejmować żadnej decyzji.
Pierwszy krok to rozmowa.
ul. 1 Maja 25 58-500 Jelenia Góra
To tutaj znajduje się siedziba Regionu Jeleniogórskiego NSZZ „Solidarność”.
📞 75 641 59 12
📞 601428206
Możesz również odwiedzić naszą stronę:
soljg.eu – Region Jeleniogórski NSZZ „Solidarność”
Pracodawca nie wypłacił Ci należnego wynagrodzenia?
Masz problem z umową?
Nie wiesz, czy pracodawca postępuje zgodnie z prawem?
Czujesz, że jesteś niesprawiedliwie traktowany?
W Twojej firmie pojawia się mobbing albo dyskryminacja?
Chcesz wiedzieć, jakie masz prawa?
Nie czekaj, aż problem stanie się jeszcze większy.
Skontaktuj się z nami. Region Jeleniogórski oferuje członkom pomoc i konsultacje dotyczące problemów pracowniczych, a także pomaga pracownikom w organizowaniu związku zawodowego w miejscu pracy.
Bo pojedynczy pracownik może mieć problem.
Grupa pracowników może mieć wpływ.
Członkostwo w NSZZ „Solidarność” to nie tylko możliwość wspólnego działania w miejscu pracy. To także dostęp do porad i wsparcia, szkoleń oraz programów i benefitów przygotowanych dla członków Związku.
Poznaj swoje prawa.Zyskaj wsparcie.Dołącz do ludzi, którzy działają razem.
Wykonanie Paweł Wysocki WebWave CMS